GỈNG ĐỜI...

 HỒI ÂM GỈNG ĐỜI...    

 

            Đầu tháng 9-96, báo Ngày Nay ở Houston có đăng một lá thư, tác giả là một người đàn bà kư tên Nga (Sàig̣n) gửi cho người yêu cũ Duy, tức Đại Tá Không Quân  Đặng Duy Lạc, người đă viết đoản văn "Gịng Đời" trên Đặc san Ngàn Sao của Hội Không Quân Houston, số mùa Hè 92 với bút danh Duy Lạc.

 

            "Gịng Đời" là một bài văn hồi tưởng về cuộc t́nh lỡ của tác giả trong thời niên thiếu. Đó là mối t́nh đầu, như rất nhiều mối t́nh đầu dang dở khác, ở cái thời đại mà t́nh yêu trai gái coi như trái cấm bởi ṿng rào luân lư, và quan niệm tương giao nam nữ khắt khe của xă hội đương thời. Biết bao mối t́nh trong sáng, ngây thơ, chất phác, như những đóa hoa yêu hoa lệ nở rụt rè, rồi tan vỡ, để lại trong văn chương nhiều chuyện t́nh đẫm lệ, dư âm c̣n măi đến bây giờ.

 

            Trong phần giới thiệu, Ngày Nay viết: "... Tác giả (Duy Lạc) kể lại mối t́nh đầu của ḿnh vào thời niên thiếu, lúc cắp sách đến trường huyện với một người con gái tên Nga học cùng lớp. Lúc đó, vào dịp toàn dân kháng Pháp, 1945. Thời thế sau đó đổi thay, ông Duy Lạc vào Nam, rồi trở thành một Sĩ quan Không Quân Việt Nam Cộng Ḥa. C̣n cô Nga trở thành một người lính của phía bên kia, vượt Trường Sơn vào Nam .

 

            Chuyện không ngờ là tờ Ngàn Sao lọt được về Sàig̣n, và cô Nga ngày xưa được đọc bài "Gịng Đời" và sau đó, viết một bài chuyển ra ngoài với tên "Hồi Âm Gịng Đời"... Đây là một bức thư tâm t́nh riêng tư giữa hai người bạn ḷng, nhưng t́nh tiết ghi lại một giai đoạn phân ly nghiệt ngă của đất nước..."

 

            Bài "Hồi Âm Gịng Đời" đăng trên Ngày Nay đă gây một xôn xao dư luận, nhất là trong dư luận Không Quân. Ở một vài nơi, có những báo khác đăng lại. Đây là chuyện t́nh cảm động của thế hệ chúng ta, với đầy đủ tính cách bi thương, lăng mạn, chung thủy và đằm thắm biết bao, trong bối cảnh đau thương của đất nước, với cuộc phân tranh đối đầu chủ nghĩa, huynh đệ tương tàn.

 

            Lư Tưởng dăng lại bài văn "Hồi Âm Gịng Đời", v́ thứ nhất, ngoài tính chất bi thảm của một câu chuyện đầy bi thảm, c̣n v́ cái đoạn kết bất ngờ và đau sót là Đại Tá Đặng Duy Lạc đă chết đường đột, ít ngày sau khi bài báo được phổ biến. Có thể chăng, lá thư t́nh gởi muộn đă làm anh rúng động và cảm xúc, v́ ăn năn, hờn trách ḿnh ngày xưa đă rụt rè, yêu không dám ngỏ và đă hiểu lầm, hóa nên cuộc t́nh thành chia biệt 40 năm...?

 

Nỗi riêng nhớ ít tưởng nhiều... (Kiều)

 

            Phải chăng chính cái tâm "quán tưởng" theo kinh Phật mà Nguyễn Du đề cập đến rất nhiều lần trong truyện Kiều, đă khiến con người ṇi t́nh nghệ sĩ Đặng Duy Lạc tưởng tượng thêm ra những t́nh tiết đẹp đẽ cho mối duyên dang dở, để càng nặng ḷng tiếc nuối, âu sầu, đắm đuối ḿnh trong niềm ai oán với tṛ chơi nghiệt ngă của định mệnh? Anh khổ dau, dằn vặt bởi gịng chữ bùi ngùi thương tội "Anh đă từ phương xa lại, ḿnh gặp gỡ nhau, anh gieo vào ḷng em một vết thương, rồi anh lẳng lặng ra đi không một lời từ biệt..." khiến "Anh Duy thân mến" của Nga đă bơi ngược gịng đời, day dứt niềm thương, đem xuống tuyền đài mối t́nh đằng đẳng chưa tan.

 

            Thứ nữa, "Hồi Âm Gịng Đời" của Nga Sàig̣n có một giá trị văn chương cao vượt trên  "Gịng Đời"  của Duy Lạc khó mà phủ nhận.. Người nữ đó đă sống hết ngả truân chuyên, trôi cuốn theo gịng cuồng lưu vận nước, vô độ thảm thương hơn thân phận Thúy Kiều, khổ đau và tủi nhục trên cả Lara trong "Dr. Jivago", vượt xa cơn khốn khó của Catherine Barkley trong "A Farawell To Arms". Những nhân vật nữ đa truân của văn chương nhân loại. Người đàn bà tên Nga đă cho đi ở lứa tuổi thanh xuân đẹp đẽ đó, cả cuộc đời nàng v́ lư tưởng thiêng liêng dành cho đất nước, thủy chung ôm giữ mối t́nh đầu câm lặng cùng niềm u oán... Để bốn chục năm sau, bàng hoàng sống lại nguyên tṛn cảm giác bồi hồi xưa cũ, nửa đêm ngồi viết lá thư dài, gửi "Anh Duy dấu yêu" những lời nồng nàng tha thiết, bây giờ mới ngỏ... Để tim người t́nh năm xưa quặn thắt và đau buốt nhức, tay cầm tờ thơ cũng run lên, như trước đây, bên trời xa mù tắp, Nga cũng run lên "c̣n hơn bị B-52 trải thảm", khi đọc "Gịng Đời" trên giai phẩm Ngàn Sao.

 

            Tâm trang năo nề của "người đàn bà góa bụa mái tóc đă bắt đầu điểm sương ngồi viết thư cho người bạn t́nh xa cách nửa ṿng trái đất.." tủi buồn ngậm giọt thương thân, nhớ lại mối t́nh thơ ngây không dám ngỏ và thổn thức hồi niệm cuộc chia ly định mệnh, khiến cho đời nàng giông băo "Nhiều đêm em đă khóc v́ nỗi bơ vơ của ḿnh nơi xứ lạ quê người. Em nhớ đến anh thật nhiều..."  Nhớ đến bóng h́nh xưa thuở thanh xuân đèn sách học tṛ và giấc mơ lăng mạn "Có lần nào anh say xưa oanh kích, mà dưới ấy là chỗ đóng quân của em? Nếu chẳng may bị trúng đạn pḥng không, anh nhảy dù xuống và em là người băng bó cho anh, th́ không hiểu bọ ḿnh phải xử trí ra sao trong t́nh huống ấy?" 

 

            "Hồi Âm Gịng Đời" nói lên đầy đủ cái thảm kịch của thế hệ chúng ta, của phần số đau thương bất hạnh dân tộc ta gánh chịu. Lư Tưởng trân trọng mời bạn đọc theo dơi và cảm xúc với từng gịng chữ phô diễn chân thành tâm trạng người viết, để hiểu tại sao cái khổ đau ray rứt đă khiến ông Đại Tá Phi công Khu trục Đặng Duy Lạc không gượng nổi, phải từ giả anh em, từ giả bạn bè để ra đi mang theo t́nh yêu thánh hóa sang bên kia thế giới...

 

Chú ư: Bản “dư luận” trên đây đă bị sửa đổi chút ít so với bản gốc v́ website truongnguyentrai là phi chính trị và không đảng phái.  Chúng tôi đăng lại v́ thấy mến văn phong của người viết truyện “Hồi Âm Gịng Đời” và để rộng đường dư luận sau này.  Hy vọng trong tương lại chúng tôi sẽ không c̣n bị trở ngại về sự cắt xén. Thành thật cáo lỗi về người đă viết bản “b́nh luận”như đă đăng trên đây mà chúng tôi gọi là “dư luận”. Mong người viết bỏ qua v́ chưa xin phép.